Türkiye’de son yıllarda iş uyuşmazlıklarının çözümünde mahkeme öncesi başvurulan en etkili yöntemlerden biri arabuluculuk olmuştur. Özellikle 01.01.2018 tarihinden itibaren iş hukuku kapsamındaki belirli uyuşmazlıklar için zorunlu arabuluculuk uygulaması yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme ile işçi ve işveren arasındaki pek çok uyuşmazlık, artık mahkemeye gitmeden önce bir arabulucu aracılığıyla çözümlenmeye çalışılmaktadır.
Arabuluculuk Nedir?
Kısaca tanımlamak gerekirse, arabuluculuk, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlıkların, bağımsız ve tarafsız bir arabulucu eşliğinde, dostane bir şekilde çözüme kavuşturulmasını amaçlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. İş hukukunda arabuluculuk, hem süreci hızlandırır hem de mahkeme masraflarının önüne geçilmesini sağlar.
İş Hukukunda Arabuluculuk Zorunlu mu?
Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, aşağıdaki iş uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur:
- Kıdem ve ihbar tazminatı
- Fazla mesai ücreti
- Yıllık izin ücreti
- Hafta tatili, genel tatil alacakları
- İşe iade davaları
Bu tür taleplerle doğrudan dava açılamaz; önce arabuluculuk süreci tamamlanmalıdır.
İş Hukukunda Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
- Başvuru: İşçi veya işveren, karşı tarafın yerleşim yerindeki adliyede bulunan arabuluculuk bürosuna başvurarak süreci başlatır.
- Arabulucunun Atanması: Başvuru üzerine sistem tarafından sicile kayıtlı bir arabulucu atanır. Taraflar isterse ortaklaşa bir arabulucu da seçebilir.
- Görüşmeler: Arabulucu, tarafları en kısa sürede toplantıya davet eder. Görüşmelerde taraflar bireysel veya vekilleri aracılığıyla temsil edilebilir. Süreç gizlilik esasına dayanır.
- Sonuç:
- Anlaşma Sağlanırsa: Taraflar mutabık kalır ve bu durum tutanakla belgelenir. Anlaşma belgesi, mahkeme kararı niteliğindedir.
- Anlaşma Sağlanamazsa: Arabulucu tarafından “anlaşamama tutanağı” düzenlenir. Bu tutanakla birlikte taraf dava açma hakkını elde eder.
Arabuluculuk süreci, başvurudan itibaren en fazla 3 hafta içinde sonuçlanır; zorunlu hallerde bu süre bir hafta uzatılabilir.
Arabuluculuğun İş Hukukunda Sağladığı Avantajlar
- Sürecin kısa sürede sonuçlanması
- Yargılama giderlerinin azalması
- Taraflar arasındaki ilişkilerin korunması
- Psikolojik ve sosyal çatışmaların önlenmesi
- Mahkemelerdeki iş yükünün hafiflemesi
Sonuç
İş hukukunda arabuluculuk, çalışan ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda mahkeme sürecine girmeden önce başvurulması gereken etkili ve yasal bir yoldur. Arabuluculuk, hem ekonomik hem de hızlı çözüm sunması bakımından tercih edilmelidir. Bu nedenle hak arama sürecinde bilinçli hareket etmek ve uzman bir arabulucu desteğiyle süreci yönetmek oldukça önemlidir.
Bu süreçte Vega Arabuluculuk’tan destek almak için hemen iletişime geçiniz.